Προφήτης Ηλίας

Στην κορυφή ενός επιβλητικού λόφου κοντά στην πρωτεύουσα του ούζου, το Πλωμάρι, η εκκλησία του Προφήτη Ηλία είναι αφιερωμένη σε έναν από τους πιο σεβαστούς αγίους της ελληνορθόδοξης παράδοσης και προστάτη των υψηλών τόπων. Η αφιέρωση αυτή δεν είναι τυχαία: σε ολόκληρη την Ελλάδα και τον ευρύτερο ορθόδοξο κόσμο, οι ναοί που φέρουν το όνομα του Ηλία βρίσκονται σχεδόν πάντα σε υπερυψωμένα σημεία — μια παράδοση που πηγάζει από τη βιβλική αφήγηση για τον προφήτη που δέχθηκε το θείο πυρ από τον ουρανό στο Όρος Κάρμηλος. Η εκκλησία αυτή συνεχίζει το αιωνόβιο αυτό έθιμο, στέκοντας ως πνευματικό ορόσημο ορατό από τις ελαιόφυτες πλαγιές της νότιας Λέσβου.

Ο ναός είναι χαρακτηριστικός της λαϊκής θρησκευτικής αρχιτεκτονικής που συναντάμε σε ολόκληρο το Αιγαίο: πιθανώς μονόκλιτος, με ασβεστωμένους τοίχους και σεμνό καμπαναριό, αντανακλώντας την ανεπιτήδευτη ευλάβεια των αγροτικών κοινοτήτων που τον περιποιούνται από γενιά σε γενιά. Στο εσωτερικό, ο επισκέπτης θα αντικρίσει ένα διακοσμητικό τέμπλο που χωρίζει τον κυρίως ναό από το ιερό, με εικόνες του Χριστού, της Παναγίας και του Προφήτη Ηλία στη βυζαντινή εικονογραφική παράδοση. Το εσωτερικό έχει φροντιστεί με αγάπη από ευσεβείς κατοίκους του Πλωμαριού και των γύρω χωριών, και κάθε εικόνα και τάμα αποτελεί μαρτυρία μιας πίστης που δεν έσβησε.

Η εορτή του Προφήτη Ηλία πέφτει στις 20 Ιουλίου και γιορτάζεται με πανηγύρι — τη λαϊκή γιορτή που ενώνει ντόπιους και επισκέπτες για λειτουργία, μουσική, φαγητό και κοινή χαρά. Για τους κατοίκους του Πλωμαριού, γνωστού σε ολόκληρη την Ελλάδα για τον Ούζο Βαρβαγιάννη και άλλα περίφημα αποστάγματα, αυτή η εκκλησία στην κορυφή του λόφου κατέχει ιδιαίτερη θέση στον ρυθμό της τοπικής ζωής. Η πανοραμική θέα που ξεδιπλώνεται από εδώ — πάνω από τις νότιες ακτές της Λέσβου προς το ασημένιο Αιγαίο — κάνει το προσκύνημα αυτό εξίσου ανταμοιβή για την ψυχή και για τα μάτια.