Πέτρα

Αγία Κυριακή

Αγία Κυριακή

Χωμένη μέσα στο τοπίο κοντά στο γοητευτικό παραθαλάσσιο χωριό της Πέτρας, η εκκλησία της Αγίας Κυριακής αποτελεί ένα ήσυχο μαρτύριο της βαθιάς Ορθόδοξης Χριστιανικής πίστης που έχει διαμορφώσει τη ζωή στη Λέσβο για αιώνες. Αφιερωμένη στην Αγία Κυριακή, έναν από τους πρώτους χριστιανούς μάρτυρες, της οποίας το όνομα σημαίνει «του Κυρίου» ή «Κυριακή», η εκκλησία αντικατοπτρίζει την παράδοση των μικρών, με αγάπη συντηρημένων ναών που στολίζουν την αιγαιοπελαγίτικη ύπαιθρο. Όπως πολλές αγροτικές εκκλησίες του νησιού, ακολουθεί πιθανότατα το απλό ασβεστωμένο ύφος που χαρακτηρίζει τη λαϊκή αρχιτεκτονική της Ελληνικής Ορθοδοξίας, με ένα λιτό καμπαναριό και εσωτερικές αναλογίες σχεδιασμένες να συγκεντρώνουν μια στενά δεμένη κοινότητα στην προσευχή, χωρίς να επιδιώκουν την εντυπωσιακή μεγαλοπρέπεια. Μέσα, οι επισκέπτες συναντούν συνήθως τη ζεστή ατμόσφαιρα μιας χώρου γεμάτης ευλαβική φροντίδα: καντήλια που τρεμοσβήνουν μπροστά σε ζωγραφιστές εικόνες, η αμυδρή μυρωδιά του λιβανιού στα παλιά ξύλα, και τα εικονοστάσια με τις βυζαντινές απεικονίσεις ιερών μορφών. Η ίδια η Αγία Κυριακή τιμάται ως μάρτυρας της πρώτης Εκκλησίας, και η εορτή της στις 7 Ιουλίου συγκεντρώνει τους ντόπιους πιστούς για τη λειτουργία και την κοινή γιορτή που ακολουθεί — μια παννυχίδα που υφαίνει μαζί θρησκευτική τελετή, μουσική και τη συνάντηση γειτόνων σε μια παράδοση αναλλοίωτη από γενιά σε γενιά. Για τους επισκέπτες της περιοχής της Πέτρας, η επίσκεψη στην Αγία Κυριακή προσφέρει μια ματιά στον πνευματικό παλμό της αγροτικής Λέσβου, όπου η πίστη και η καθημερινή ζωή παραμένουν άρρηκτα δεμένες. Η Πέτρα είναι περισσότερο γνωστή για τον εντυπωσιακό βράχο που στέφεται από την εκκλησία της Παναγίας Γλυκοφιλούσας, αλλά οι μικρότερες, πιο οικείες εκκλησίες της γύρω περιοχής, όπως η Αγία Κυριακή, αποκαλύπτουν την ψυχή του νησιού με πιο ήσυχο τρόπο. Είτε την επισκεφθείτε κατά τη γιορτή του Ιουλίου είτε σε μια συνηθισμένη απογευματινή ώρα, η εκκλησία ενσαρκώνει τον διαχρονικό δεσμό ανάμεσα στους κατοίκους της βορειοδυτικής Λέσβου και την Ορθόδοξη κληρονομιά τους.

Άγιος Γεώργιος

Άγιος Γεώργιος

Αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο, έναν από τους πιο αγαπημένους και ευρέως τιμώμενους αγίους της Ελληνορθόδοξης παράδοσης, η εκκλησία αυτή βρίσκεται στο τοπίο που περιβάλλει την Πέτρα, ένα χωριό στη βορειοδυτική ακτή της Λέσβου. Ο Άγιος Γεώργιος κατέχει ξεχωριστή θέση στις καρδιές των ελληνικών κοινοτήτων παντού, ως προστάτης των γεωργών, των στρατιωτών και των ταξιδιωτών. Η εικόνα του — που συνήθως τον απεικονίζει ως νεαρό πολεμιστή έφιππο να σκοτώνει έναν δράκο — είναι από τις πιο αναγνωρίσιμες της βυζαντινής εικονογραφίας, και εκκλησίες αφιερωμένες σε αυτόν απαντώνται σε όλο το Αιγαίο, συχνά στα άκρα χωριών ή σε υψώματα, σαν να αγρυπνούν πάνω από την κοινότητα που εκτείνεται από κάτω. Η εκκλησία ακολουθεί τις ασβεστωμένες, κυβικές μορφές που χαρακτηρίζουν την παραδοσιακή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική του Αιγαίου, με απλό καμπαναριό και εσωτερικό που ανταμείβει την ήσυχη περισυλλογή. Μέσα, οι επισκέπτες θα βρουν τη ζεστή λάμψη των καντηλιών να φωτίζει ένα τέμπλο στολισμένο με προσκυνητάρια εικονίσματα, ανάμεσά τους ο ίδιος ο πολιούχος άγιος σε παραδοσιακό βυζαντινό ύφος με φύλλο χρυσού και πλούσιες γήινες αποχρώσεις. Ο χώρος φέρει τη χαρακτηριστική γαλήνη μιας εκκλησίας που λειτουργεί — μιας εκκλησίας που υπηρέτησε την πνευματική ζωή των ντόπιων οικογενειών από γενιά σε γενιά, όχι απλώς ως μνημείο αλλά ως ζωντανός τόπος λατρείας. Η εορτή του Αγίου Γεωργίου πέφτει στις 23 Απριλίου και τιμάται με λειτουργία που συγκεντρώνει χωριανούς και επισκέπτες από την ευρύτερη περιοχή. Σε χρονιές που η 23η Απριλίου συμπίπτει με την Αγία Εβδομάδα, η εορτή μεταφέρεται στη Δευτέρα του Πάσχα, γίνεται έτσι χαρούμενη προέκταση των πασχαλινών εορτασμών. Για τους ταξιδιώτες που διέρχονται από την Πέτρα — ήδη γνωστή για την εντυπωσιακή εκκλησία της Παναγίας Γλυκοφιλούσας στην κορυφή του βράχου — μια επίσκεψη στον Άγιο Γεώργιο προσφέρει μια πιο οικεία ματιά στον ήσυχο, αδιάλειπτο ρυθμό της ορθόδοξης πίστης, όπως βιώνεται στην αγροτική Λέσβο.

Άγιος Κήρυκος

Άγιος Κήρυκος

Χωμένη στο τοπίο κοντά στο χωριό της Πέτρας, στη βόρεια ακτή της Λέσβου, η εκκλησία του Αγίου Κηρύκου είναι αφιερωμένη σε έναν νεαρό χριστιανό μάρτυρα που τιμάται στην Ορθόδοξη παράδοση μαζί με τη μητέρα του, την Αγία Ιουλίττα. Σύμφωνα με τα αγιογραφικά κείμενα, και οι δύο μαρτύρησαν κατά τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού, και η ιστορία της πιστής τους υπομονής έχει καταστήσει αυτή την αφιέρωση ιδιαίτερα αγαπητή σε όλο τον ελληνικό κόσμο. Μικρές αγροτικές εκκλησίες σαν αυτή είναι συχνά από τα αρχαιότερα μέρη συνεχούς λατρείας στο νησί, με τους χοντρούς πέτρινους τοίχους και τις λιτές αναλογίες τους να αντικατοπτρίζουν τη λαϊκή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική που χαρακτηρίζει την αιγαιοπελαγίτικη ύπαιθρο — ασπρισμένες εξωτερικές όψεις, ένας απλός κυρίως ναός και ένα τέμπλο που χωρίζει το ιερό ακολουθώντας τη βυζαντινή λειτουργική παράδοση. Στο εσωτερικό, ο επισκέπτης συναντά συνήθως χειροποίητες εικόνες στο μεταβυζαντινό ύφος που άνθησε στη Λέσβο, όπου μια ισχυρή τοπική παράδοση αγιογραφίας αναπτύχθηκε μέσα στους αιώνες υπό βυζαντινές και μεταγενέστερες επιρροές. Η ζεστή λάμψη των καντηλιών μπροστά στις εικόνες των αγίων, η μυρωδιά του θυμιάματος και η ήσυχη παλαιότητα των ξύλινων επίπλων προσδίδουν σε αυτές τις χωριάτικες εκκλησίες μια ατμόσφαιρα βαθιάς, αδιάκοπης κατάνυξης. Η εορτή του Αγίου Κηρύκου εορτάζεται στις 15 Ιουνίου με το εορτολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας, οπότε η εκκλησία ζωντανεύει με τους ήχους ενός πανηγυριού — της παραδοσιακής γιορτής που συνδυάζει τη λειτουργία, τη συνάθροιση της κοινότητας, τη μουσική και το φαγητό, φέρνοντας κοντά ντόπιες οικογένειες και επισκέπτες σε έναν εορτασμό που στην ουσία του ελάχιστα έχει αλλάξει εδώ και γενιές. Για όσους εξερευνούν την περιοχή γύρω από την Πέτρα, ήδη γνωστή για την εντυπωσιακή εκκλησία της Παναγίας Γλυκοφιλούσας πάνω στον βράχο, η επίσκεψη στον Άγιο Κήρυκο προσφέρει μια πιο ήσυχη, πιο οικεία εμπειρία. Αυτά τα μικρά εκκλησάκια που είναι διάσπαρτα στη λεσβιακή ύπαιθρο δεν είναι μνημεία με τη συμβατική έννοια, αλλά ζωντανοί τόποι λατρείας, δεμένοι με τους ρυθμούς της χωριάτικης ζωής και το αγροτικό ημερολόγιο που ακόμα διαμορφώνει τις κοινότητες αυτού του τμήματος του νησιού. Στεκόμενος εδώ, με την ευωδιά των αγριόχορτων στο αεράκι της πλαγιάς και το αιγαιοπελαγίτικο φως να φιλτράρεται μέσα από τα στενά παράθυρα, νιώθει κανείς τη στρωματοποιημένη συνέχεια πίστης και τοπίου που κάνει τη Λέσβο τόσο συναρπαστική για τον στοχαστικό επισκέπτη.

Άγιος Νικόλαος

Άγιος Νικόλαος

Χωμένη στο τοπίο κοντά στο γοητευτικό παραθαλάσσιο χωριό της Πέτρας, η εκκλησία του Αγίου Νικολάου στέκεται ως ένα ήσυχο μαρτύριο της βαθιάς Ορθόδοξης πίστης που είναι υφασμένη στην καθημερινή ζωή της Λέσβου. Αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο, τον αγαπημένο προστάτη των ναυτικών, των ψαράδων και των ταξιδιωτών, αυτή η εκκλησία έχει ιδιαίτερη απήχηση σε μια κοινότητα της οποίας η ταυτότητα διαμορφώθηκε ανέκαθεν από τη θάλασσα. Ο Άγιος Νικόλαος είναι μια από τις πιο σεβαστές μορφές της Ελληνορθόδοξης παράδοσης, και εκκλησίες που φέρουν το όνομά του απαντώνται σε όλα τα νησιά του Αιγαίου, καθεμία αποτελώντας πνευματικό στήριγμα για το χωριό της. Η εκκλησία αντικατοπτρίζει την χαρακτηριστική απλότητα της αιγαιοπελαγίτικης εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής, με ασβεστωμένους τοίχους και συμπαγή μορφή που εντάσσεται αρμονικά στο μεσογειακό περιβάλλον του νησιού. Μέσα, οι επισκέπτες θα ανακαλύψουν την οικεία ατμόσφαιρα που χαρακτηρίζει την αγροτική Ορθοδοξία στη Λέσβο: πλούσια ζωγραφισμένες εικόνες στη βυζαντινή παράδοση, το ζεστό τρεμόσβημα των καντηλιών μπροστά στο εικονοστάσι και η ελαφριά μυρωδιά του θυμιάματος που παραμένει στο δροσερό εσωτερικό. Η γιορτή του Αγίου Νικολάου, που εορτάζεται στις έξι Δεκεμβρίου, φέρνει κοντά την τοπική κοινότητα σε μια συνάθροιση που συνδυάζει τη θρησκευτική ευλάβεια με τη ζεστασιά της χωριάτικης ζωής, συχνά με λειτουργία που ακολουθείται από κοινή εορτασμό. Για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς, αυτή η μέρα φέρει βαθιά σημασία — μια στιγμή να τιμήσουν έναν άγιο του οποίου την πρεσβεία αναζητούν όσοι δουλεύουν στα νερά ή αναλαμβάνουν ταξίδια. Για τους επισκέπτες που εξερευνούν την περιοχή γύρω από την Πέτρα, η εκκλησία προσφέρει μια στιγμή ηρεμίας και πολιτιστικής εμβύθισης πέρα από τα γνωστά αξιοθέατα. Η Πέτρα είναι διάσημη για τη δραματική εκκλησία της Παναγίας Γλυκοφιλούσας στην κορυφή του βράχου, και ο Άγιος Νικόλαος συμπληρώνει αυτό το πνευματικό τοπίο δείχνοντας πώς η πίστη διαπερνά κάθε γωνιά της λεσβιακής χωριάτικης ζωής — όχι μόνο τα μεγαλοπρεπή ιερά στις κορυφές, αλλά και τους ταπεινούς τόπους λατρείας που έχουν συγκεντρώσει κοινότητες ανά τις γενιές. Μια επίσκεψη εδώ προσκαλεί σε στοχασμό για τον διαχρονικό ρόλο της Ορθόδοξης Εκκλησίας ως ζωντανής καρδιάς του ελληνικού νησιωτικού πολιτισμού.

Church (39.3239, 26.1694)

Στεφανωμένη με δράμα στην κορυφή ενός απόκρημνου ηφαιστειογενούς βράχου που υψώνεται περίπου τριάντα μέτρα πάνω από το χωριό της Πέτρας, η Εκκλησία της Παναγίας Γλυκοφιλούσας είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά θρησκευτικά μνημεία της Λέσβου. Για να φτάσουν σε αυτήν, προσκυνητές και επισκέπτες πρέπει να ανεβούν 114 σκαλιά λαξευμένα κατευθείαν στον βράχο — μια ανάβαση που μοιάζει εξίσου με πνευματικό ταξίδι όσο και με σωματική άσκηση. Η ίδια η εκκλησία είναι ένα καλαίσθητο μεταβυζαντινό κτίσμα, με ασβεστωμένους τοίχους και κεραμοσκεπή σε χρώμα τερακότα — κλασική έκφραση της αιγαιοπελαγίτικης εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής — που στέφεται από ένα μικρό καμπαναριό ορατό από ολόκληρο τον κάμπο της Πέτρας και από τα πλοία που διασχίζουν τη θάλασσα. Στο εσωτερικό της, η εκκλησία φιλοξενεί μια σεβαστή εικόνα της Παναγίας στην οποία είναι αφιερωμένη, ενώ οι τοίχοι κοσμούνται με τοιχογραφίες που αναπαριστούν σκηνές από τη ζωή του Χριστού και των Αγίων στην εκφραστική παράδοση της ορθόδοξης αγιογραφίας. Η εκκλησία ζωντανεύει ιδιαίτερα στις 15 Αυγούστου, την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όταν η κοινότητα συγκεντρώνεται για τη λειτουργία και τον εορτασμό σε μία από τις σημαντικότερες θρησκευτικές εκδηλώσεις του τοπικού ημερολογίου. Η αφιέρωση στην Παναγία αντικατοπτρίζει τη βαθιά μαριανή ευλάβεια που διαπερνά τον πολιτισμό της Λέσβου και του ευρύτερου ελληνορθόδοξου κόσμου. Για τους επισκέπτες, η ανταμοιβή της ανάβασης είναι διπλή: η πνευματική ατμόσφαιρα του ιερού, αρωματισμένη με λιβάνι και φως κεριών, και το εκπληκτικό πανόραμα από την κορυφή — τα κεραμιδένια σπίτια της Πέτρας απλωμένα κάτω, ο Κόλπος Καλλονής να λάμπει στο βάθος, και οι ελαιόφυτοι λόφοι να κυλούν προς το εσωτερικό του νησιού. Ακόμα και για εκείνους που έρχονται αμιγώς ως ταξιδιώτες κι όχι ως προσκυνητές, η Παναγία Γλυκοφιλούσα προσφέρει μια βαθιά αίσθηση τόπου, συνδέοντας το τοπίο, την πίστη και τη ζωντανή κοινότητα της Πέτρας με τρόπο που λίγα μνημεία μπορούν να το πετύχουν.

Άγιος Ιγνάτιος

Άγιος Ιγνάτιος

Δεσπόζοντας με εντυπωσιακό τρόπο στην κορυφή ενός απότομου ηφαιστειογενούς βράχου που υψώνεται περίπου είκοσι τέσσερα μέτρα πάνω από το παραθαλάσσιο χωριό της Πέτρας, η Εκκλησία της Παναγίας Γλυκοφιλούσσας είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά ιερά μνημεία σε ολόκληρη τη Λέσβο. Για να φτάσουν εκεί, οι προσκυνητές και οι επισκέπτες ανεβαίνουν μια σκάλα 114 σκαλοπατιών λαξευμένων απευθείας στον βράχο — μια μέτρια σωματική προσπάθεια που ανταμείβει τους πιστούς τόσο με πνευματική κατάνυξη όσο και με απέραντη θέα στον Κόλπο της Καλλονής και στις γύρω ακτές του Αιγαίου. Η εκκλησία ανήκει στη μεταβυζαντινή παράδοση που είναι κοινή σε ολόκληρο το βόρειο Αιγαίο, με τους ασβεστωμένους τοίχους και την κεραμοσκεπή της να αποτελούν μια εικόνα τόσο χαρακτηριστική της Πέτρας, που έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας του χωριού. Στο εσωτερικό της, η εκκλησία φιλοξενεί μια σεβαστή εικόνα της Παναγίας που έχει ελκύσει προσκυνητές από όλη τη Λέσβο και τον ευρύτερο ελληνορθόδοξο κόσμο για γενιές. Ο εσωτερικός χώρος είναι πλουσιοπάροχα διακοσμημένος σύμφωνα με την ελληνορθόδοξη παράδοση, με επίχρυσα εικονοστάσια, καντήλια και τάματα που αφήνουν οι πιστοί ως έκφραση ευγνωμοσύνης για εισακουσμένες προσευχές. Η γιορτή της Παναγίας εορτάζεται εδώ με ιδιαίτερη ευλάβεια, προσελκύοντας προσκυνητές που ανεβαίνουν σε λιτανεία ως πράξη αφοσίωσης — μια πρακτική που συνδέει τη θρησκευτική και κοινοτική ζωή της Πέτρας με τρόπους που παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό αναλλοίωτοι στο πέρασμα των αιώνων. Για τους επισκέπτες, η εκκλησία προσφέρει κάτι που ξεπερνά τη θρησκευτική της σημασία: μια επαφή με την ίδια την ουσία της νησιωτικής πίστης και κοινότητας. Η ανάβαση από μόνη της έχει μια ιδιαίτερη βαρύτητα, η θέα από την κορυφή κόβει την ανάσα, και το δροσερό εσωτερικό της εκκλησίας χαρίζει μια στιγμή ησυχίας που έρχεται σε υπέροχη αντίθεση με την κίνηση της παραλίας από κάτω. Είτε φτάσετε ως προσκυνητής είτε απλώς ως περίεργος ταξιδιώτης, η Παναγία Γλυκοφιλούσσα πάνω από την Πέτρα είναι ένας από εκείνους τους τόπους που μένουν χαραγμένοι στη μνήμη πολύ αφού κατεβείτε τα φθαρμένα πέτρινα σκαλοπάτια και επιστρέψετε στο χωριό.

Δωρεά Ευστρατίου Ματζουρανη

Δωρεά Ευστρατίου Ματζουρανη

Χωνευμένη στο τοπίο κοντά στο εντυπωσιακό παραθαλάσσιο χωριό της Πέτρας, η εκκλησία γνωστή ως Δωρεά Ευστρατίου Ματζουράνη φέρει ένα όνομα που μιλά απευθείας για την καταγωγή της: η λέξη «δωρεά» σημαίνει προσφορά ή χάρισμα, υποδηλώνοντας ότι αυτός ο ιερός χώρος αφιερώθηκε στην κοινότητα από την οικογένεια Ματζουράνη, στη μνήμη του Αγίου Ευστρατίου. Ο Άγιος Ευστράτιος τιμάται στην ελληνορθόδοξη παράδοση ως ένας από τους ιερούς μάρτυρες, και η εορτή του στις 13 Δεκεμβρίου — κοινή με μια ομάδα συμμαρτύρων — αποτελεί μία από τις πιο κατανυκτικές και σημαντικές ημέρες στο λειτουργικό ημερολόγιο αυτής της εκκλησίας. Τέτοια παρεκκλήσια ιδιωτικής δωρεάς αποτελούν βαθιά ριζωμένη παράδοση στα νησιά του Αιγαίου, όπου εύπορες οικογένειες εξέφραζαν την πίστη και την κοινωνική τους αφοσίωση χτίζοντας ή χρηματοδοτώντας ναούς για τους γείτονές τους. Η εκκλησία βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από την Πέτρα, ένα χωριό γνωστό για τον εντυπωσιακό βράχο που δεσπόζει στο κέντρο του, στην κορυφή του οποίου στέκει η αγαπημένη Εκκλησία της Παναγίας Γλυκοφιλούσης. Οι επισκέπτες που εξερευνούν το πνευματικό τοπίο της Πέτρας συχνά ανακαλύπτουν ότι η γύρω εξοχή είναι διάσπαρτη με μικρές εκκλησίες σαν αυτή — η καθεμία με τη δική της ιστορία αφιέρωσης, ευλάβειας και κοινοτικής μνήμης. Στο εσωτερικό, όπως συνηθίζεται στα αγροτικά ελληνορθόδοξα παρεκκλήσια της Λέσβου, μπορεί κανείς να περιμένει να βρει ένα οικείο τέμπλο, καντήλια που χύνουν ζεστό φως πάνω σε τοπικά σεβαστές εικόνες και την ησυχία ενός χώρου που διατηρείται από τους πιστούς εδώ και γενιές. Για όσους ταξιδεύουν κατά μήκος της βόρειας ακτής της Λέσβου, αυτή η εκκλησία προσφέρει ένα παράθυρο στη ζωντανή παράδοση της ορθόδοξης ευσέβειας του νησιού και στη ατομική γενναιοδωρία που διαμόρφωσε τη ιερή γεωγραφία του. Το όνομα Ματζουράνη, διατηρημένο στην αφιέρωση της εκκλησίας, μας υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε πέτρινο παρεκκλήσι στη Λέσβο κρύβεται η πράξη πίστης μιας οικογένειας — μια δωρεά στην κοινότητα που επιβιώνει πολύ αφού οι δωρητές οι ίδιοι θυμούνται μόνο στην προσευχή.

-Παναγία Γλυκοφιλούσα

-Παναγία Γλυκοφιλούσα

Η εκκλησία της Παναγίας Γλυκοφιλούσας στέφει ένανογκώδη βραχώδη σχηματισμό ηφαιστειακής προέλευσης που υψώνεται απότομα στο κέντρο της Πέτρας, και η πρόσβαση σε αυτήν γίνεται μέσα από 114 πέτρινα σκαλοπάτια λαξευμένα στο βράχο. Κτισμένη το 1609 και ανακαινισμένη το 1747, προσφέρει ίσως την πιο εντυπωσιακή θέα σε ολόκληρη τη Λέσβο — πάνω από κεραμοσκεπές, το Αιγαίο και τη βόρεια ακτογραμμή. Σύμφωνα με την παράδοση, ένας θαλασσινός καπετάνιος ανέθεσε στην εκκλησία μια εικόνα της Παναγίας, η οποία όμως επανειλημμένα εξαφανιζόταν και βρισκόταν στην κορυφή του βράχου, ώσπου οι κάτοικοι κατάλαβαν ότι η Παναγία επιθυμούσε να παραμείνει εκεί ψηλά. Η εκκλησία γιορτάζει την κύρια πανήγυρή της στις 15 Αυγούστου, την Κοίμηση της Θεοτόκου, όταν οι προσκυνητές ανεβαίνουν τα σκαλιά σε λιτανεία με αναμμένα κεριά. Στους πρόποδες του βράχου, η εκκλησία του Αγίου Νικολάου φιλοξενεί σημαντικές τοιχογραφίες του 16ου αιώνα.