Agia Eirini

Batı Midilli'de tarihi Eresos köyünün yakınında, yemyeşil bir araziye yerleşmiş olan Agia Eirini Kilisesi, Ortodoks dünyasında saygıyla anılan ilk Hristiyan şehitlerinden biri olan Azize İrene'ye adanmıştır. Adı Yunanca'da "barış" anlamına gelen Azize İrene, Yunan Ortodoks takviminde köklü bir yere sahiptir; anma günü her yıl beş Mayıs'ta kutlanmaktadır. Adını taşıyan kiliseler çoğunlukla çevre halkının buluşma noktasına dönüşür; Eresos yakınındaki bu mütevazı kutsal mekân da bundan farklı değildir. Adanın güneybatı kesimlerindeki güneş altında kavrulan tepeleri aşarak buraya ulaşan dindar yerliler ve meraklı gezginler, bu kilisede bir araya gelir.

Kilise, Ege kırsalına özgü dini mimarinin karakteristik sadeliğini yansıtmaktadır: badanalı beyaz duvarlar, kiremit kaplı bir çatı ve sessiz bir iç mekân, derin bir dinginliğe davet eder. Midilli'deki pek çok köy kilisesinde olduğu gibi, bu duvarlar da altın yaprak hâlelerle süslenmiş, Bizans geleneğinde yapılmış ikonlara ev sahipliği yapıyor olabilir; inananların yaktığı adak mumlarının titrek alevi bu hâleleri canlandırır. Eresos bölgesinin kendine özgü derin bir tarihi ağırlığı vardır; burası antik lirik şair Sappho'nun doğduğu topraklardır. Antik, Bizans ve modern Yunan mirasının iç içe geçtiği bu coğrafyada, en küçük yol kenarı şapeli bile boyutlarını aşan bir anlam taşır.

Midilli'nin batı ucunu keşfeden ziyaretçiler için Agia Eirini, zeytin bahçeleri ve kuru taş duvarlarla çevrili bu manzaranın ortasında bir dinginlik anı sunar. Mayıs ayı başındaki anma günü, litürjinin ardından köylüleri bir araya toplayan panigiri'ye, yani müzik, yemek ve Yunan adası yaşamını tanımlayan o içten topluluk sıcaklığına dönüşür. İster bir hacı, ister mimarlık tutkunu, isterse ana yoldan sapmanıza yol açan çan seslerinin peşine düşmüş bir gezgin olarak gelin; Agia Eirini Kilisesi, Midilli topluluklarını topraklarına ve tarihlerine bağlayan yaşayan ruhsal dokuyu bütün canlılığıyla ortaya koyar.