Ιερός Ναός Αγ. Παρασκευής

Orta Midilli'nin yumuşak kıvrımlarına sığınmış, sessiz Pigi köyünün yakınında yer alan bu Rum Ortodoks kilisesi, adanın köklü inancının mütevazı ama derin bir ifadesi olarak yükselmektedir. Midilli genelinde kırsal alanlara dağılmış pek çok şapel gibi bu kilise de, nesilden nesile topluluklarının manevi kalbi olarak hizmet etmiş küçük taş kiliselerin geleneğine aittir; çoğu zaman Bizans dönemine uzanan eski temeller üzerine inşa edilmiş ya da yeniden yapılmıştır. Beyaza boyanmış duvarları ve kiremit çatısı, Doğu Ege'ye özgü yerel mimari üslubunu yansıtarak büyüklüğüyle göz kamaştırmak yerine köy dokusuna sessizce karışır.

İçeride, Midilli kiliselerine özgü samimi atmosfer ziyaretçileri karşılar: Naosu kutsal alandan ayıran ikonostaz, zeytinyağı lambaları ve Bizans geleneğinde işlenmiş adak ikonalarıyla bezeli olup altın varakların parıltısı mum ışığında sıcakça titreşir. İkonalar ister cemaate kuşaklar boyu aktarılmış eski miras parçaları olsun, ister yerel ustalar tarafından yapılmış eserler olsun, hepsi bin yılı aşkın süredir adada köy hayatını şekillendirmiş Ortodoks Hristiyanlığı'nın teolojik dilini taşır. Balmumu mumlarının ve buhur tütsüsünün kokusu, sıradan günlerde bile havada asılı kalır.

Pigi halkı ve çevresindeki köylüler için bu kilise salt mimari bir yapıdan çok daha fazlasını ifade eder. Vaftizler, düğünler, anma törenleri ve kilise patronu azizin bayram gününde cemaatin birlikte ayine katıldığı, ardından Ege misafirperverliğini tanımlayan türden ortak bir kutlamanın yaşandığı bu yer, köy yaşamının ritminde sağlam bir çapa işlevi görür. Bir Pazar sabahı ya da isim günü şenliğinde buraya uğrayan gezginler, kapıların açık olduğunu ve Midilli'nin gerçek bir merakla, saygıyla gelen herkese sunduğu sıcaklığı yansıtan bir karşılamayı bulacaklardır.