Church (39.2445, 26.2692)

Orta Midilli'nin verimli Kalloni havzasındaki Agia Paraskevi köyünün yakınında yer alan bu Ortodoks kilisesi, adını Yunan Hristiyan geleneğinin en sevilen azizelerinden birine borçlu olan bu topluluğun sessiz bir inanç yurdu olarak yükselmektedir. Yunanca'da "hazırlık" anlamına gelen — Cumartesi'den önceki günü, yani Cuma'yı çağrıştıran — adıyla Azize Paraskevi, sarsılmaz inancı ve mucizevi şifaları nedeniyle tüm Ortodoks dünyasında saygıyla anılan erken Hristiyan döneminin şehitlerinden biridir. Agia Paraskevi köyü, 26 Temmuz'daki yortu gününde tüm Yunanistan'da yankı bulan olağanüstü şenliğiyle tanınmaktadır; bu kutlama, asırlık ortaklaşa ziyafet geleneğini litürjik törenlerle benzersiz biçimde harmanlayarak ülkenin dört bir yanından hacı ve ziyaretçi çekmektedir. Bu koruyucu azizeye adanmış ya da onunla ilişkilendirilmiş bir kilise, o yaşayan geleneğin ruhsal kalbini oluşturmaktadır.

Kalloni vadisinin Ortodoks kiliseleri genellikle doğu Ege'nin yöresel dini mimarisini yansıtır: badanalı taş duvarlar, sade bir çan kulesi ve adanın güneşi altında zarifçe olgunlaşan kiremit çatılar. İç mekânlarda çoğunlukla Bizans üslubunda el yapımı ikonalarla süslü ikonostaslar korunmaktadır; bu ikonaların varak altınları ve zengin toprak tonları, ayin sırasında mum ışığında parıldamaktadır. Bölgedeki pek çok kilise, bir zamanlar doğu Ege topluluklarına eser tedarik eden Bizans sonrası Girit veya İzmir atölyelerinin üslup izlerini taşıyan, kuşaktan kuşağa aktarılmış ikonalara ev sahipliği yapmaktadır.

Ziyaretçiler için burada bir an durmak, yalnızca mimari bir güzelliği keşfetmekten öte — Midilli'nin yaşayan dini kültürüne açılan bir kapı niteliği taşımaktadır. 26 Temmuz'daki Agia Paraskevi şenliği, adanın bu köşesini olağanüstü bir sıcaklık ve topluluk enerjisiyle doldurur; yüzyıllardır süregelen kutlamayı litürji, müzik ve ortaklaşa sofra beraberliği damgalar. Şenlik mevsimi dışında bile zeytinlikler ve alçak tepelerle çevrili bu peyzaj, yeri arayanları ödüllendiren huzurlu ve derin düşündürücü bir nitelik taşır.