Elaiotrivio

Kournela yakınlarındaki zeytinliklerle kaplı tepelere dağılmış hâlde duran bu geleneksel elaiotrivio'nun — zeytin presinin — kalıntıları, Midilli'yi yüzyıllardır şekillendiren tarımsal mirasa sessiz bir tanıklık ediyor. Zeytin yetiştiriciliği, antik çağlardan bu yana adanın ekonomik ve kültürel omurgasını oluşturmuştur; Osmanlı döneminde ise manzara, toplulukların her sonbaharda bir araya gelerek hasadı yağa dönüştürdüğü taş baskı tesisleriyle dolup taşmıştır. Bu yapılar yalnızca işlevsel binalar değil, köy ekonomilerinin nabzının attığı yerlerdi; geçim kaynaklarını belirliyor, aileleri kuşaklar boyunca atalarının baktığı aynı bahçelere bağlıyordu.

Kalıntılar, Ege kırsal mimarisine özgü karakteristik taş yapıyı gözler önüne seriyor: ağır baskı makinelerinin ve zamanın yıkıcı etkisine dayanmak için örülmüş kalın duvarlar. Ziyaretçiler, seramik kapların bir zamanlar değerli altın renkli yağı Ege'ye ve ötesine taşınmadan önce beklediği depo alanlarının ve baskı tabanının izlerini seçebilir. Bu yıkık duvarlara işlenmiş ustalık, zeytinyağının adanın bu köşesine getirdiği zenginliği yansıtıyor; söz konusu zenginlik, yetkin taş ustalarını buraya çekmiş ve toplulukların on dokuzuncu yüzyıldan yirminci yüzyıla uzanan yaşamını ayakta tutmuştu.

Bugün alan, Midilli'nin sakin iç kesimlerini yaya ya da araçla keşfedenler için düşündürücü bir mola noktası sunuyor. Çevreleyen manzarada yüzyıllık, büklüm büklüm zeytin ağaçları kalıntılara güçlü bir bağlam kazandırıyor; ziyaretçilerin bir zamanlar bu yeri canlandıran hasat mevsiminin ritmini zihinlerinde canlandırmasına olanak tanıyor. Kournela köyü ve çevresindeki kırsal patika ağıyla birlikte buraya gelmek, zeytin kültürünün — ada dünyaya doğal güzellikleriyle tanınmadan çok önce — Midilli kimliğine ne denli derin işlediğini somut biçimde hissettiriyor.