Minares Parakoilon

Parakoila köyünün yakınında manzaradan sessizce yükselen Minares Parakoilon kalıntıları, Midilli'yi biçimlendiren Osmanlı yüzyıllarının dokunaklı bir hatırlatıcısıdır. Adının kendisi — "Parakoila'nın minareleri" — burada bir zamanlar nelerin yükseldiğini anlatır: on beşinci yüzyılın ortasından 1912'ye kadar süren uzun Osmanlı hâkimiyeti döneminde adanın Müslüman cemaatine hizmet etmiş bir caminin ince kuleleri. Batı Midilli'nin bu bölgesi, tıpkı adanın büyük bölümü gibi, yüzyıllar boyunca Ortodoks Rumlarla Müslümanların bir arada yaşadığı karma bir nüfusa ev sahipliği yaptı; manzaraya serpilmiş camiler ve minareler, yanı başlarındaki Bizans kiliseleri kadar gündelik hayatın ayrılmaz bir parçasıydı.

1920'lerin başındaki nüfus mübadelesi, Ege adalarındaki Müslüman toplulukları Anadolu'ya, Anadolu'daki Rum Ortodoks toplulukları ise Yunanistan'a nakletti. Bu süreçle birlikte cami cemaatini yitirdi ve zamanla harabeye döndü. Bugün ziyaretçilerin karşısına çıkan şey, tarihin atmosferini taşıyan kalıntılardır: çöken duvarlar, bir minareye ait kaide ya da parçalı gövde ve bir zamanlar işlevini yerine getiren bu dini yapının belirsiz geometrik izleri — hepsi yavaş yavaş çalılıklar ve yabani otlar tarafından geri alınmaktadır. Adanın kırsal Osmanlı yapım geleneğine özgü taş işçiliği, dönemin pratik zanaatkârlık anlayışını gözler önüne serer.

Midilli'nin katmanlı tarihine ilgi duyanlar için Minares Parakoilon, sessiz ama içten etkileyen bir deneyim sunar. Burada kalabalık yoktur, tabela ya da bariyer de — yalnızca açık kırsal ve taşlarda hissedilen tarihin ağırlığı. Alan, Parakoila köyünü ziyaretle doğal bir bütünlük oluşturur; Midilli şehri ve Molova'da daha iyi korunmuş örnekleri bulunan adanın Osmanlı mirasını kapsayan geniş çaplı bir keşfe de güzel bir halka ekler. Buraya gelmek, karmaşıklıkla yüzleşmeye hazır meraklı gezgini ödüllendirir: Midilli'nin çok uzun bir süre boyunca birden fazla dünyanın yurdu olduğunun sessiz ama güçlü bir hatırlatıcısıdır bu kalıntılar.