Romaiki Epavli

Adı Yunanca'da yalnızca "Roma Villası" anlamına gelen Romaiki Epavli, Midilli'nin daha geniş Roma dünyasının bir parçasını oluşturduğu yüzyıllara sessiz bir tanıklık eder. Ada, Roma yönetimi altında büyük bir refah dönemine girmiş; varlıklı toprak sahipleri, zengin tarım arazilerinden, verimli zeytin bahçelerinden ve Midilli'yi Ege'nin en çekici köşelerinden biri kılan ılıman iklimden yararlanarak adanın bereketli arazilerine kır mülkleri kurmuşlardır. Alyfada yakınlarındaki bu gibi yerleşim yerleri, antik Midilini'nin ana kent merkezinin ötesinde bir zamanlar filizlenen kırsal aristokrat yaşamının izlerini taşımaktadır; söz konusu mülkler hem işlevsel tarım işletmeleri hem de şehir hayatından kaçış noktaları olarak hizmet etmiştir.

Bugün alanı ziyaret edenler, mekâna kalıcı adını veren yapısal kalıntıları keşfedebilir; bunlar arasında büyük olasılıkla temel duvarları, işlenmiş taş unsurlar ve arkeologların Doğu Akdeniz'deki Roma konut ile çiftlik mimarisiyle ilişkilendirdiği karakteristik plan parçaları yer almaktadır. Küçük Alyfada yerleşimine yakın, hafifçe dalgalanan kır manzarası içindeki konum, bu antik toprak sahiplerinin arayıp bulduğu pastoral atmosferin izlerini bugün de korumaktadır. Ege kıyısına yakınlık ve çevreyi saran zeytinlik tepeler, geçen yüzyıllar boyunca temel karakteri görece az değişen bu peyzajda bir süreklilik duygusu uyandırmaktadır.

Romaiki Epavli'yi tarih meraklısı gezgin için özellikle değerli kılan şey, Midilli'nin soyut tarihini elle tutulur ve yerel bir gerçekliğe bağlama biçimidir. Adayla özdeşleşen büyük klasik şair ve filozoflar başka yerlerde anılırken, bu gibi mekânlar pek çok nesil boyunca Midilli'yi ayakta tutan çiftliklerin, köklü ailelerin ve hanelerin gündelik dokusundan söz eder. Alan, biraz sabır ve hayal gücüyle gelenleri ödüllendiriyor; geride kalan taşlar, adanın modern köyleri oluşmadan çok önce bu coğrafyayı şekillendiren bir dünyanın ana hatlarını gözler önüne seriyor.