ΤΑΞΙΆΡΧΗΣ "ΜΆΝΤΑΛΟΜΈΝΗ"

Midilli'nin orta kesimlerindeki manzaraya sığışmış olan Taxiarchis "Mandalomeni" kilisesi, Yunan Ortodoks dünyasında derin bir saygıyla karşılanan göksel komutanlar Başmelekler Mikail ve Cebrail'e adanmıştır. "Kilitli" ya da "sürgülü" anlamına gelen "Mandalomeni" lakabı, köklü bir geçmişe işaret etmektedir; bu isim büyük olasılıkla Hristiyan ibadetinin kısıtlandığı Osmanlı döneminde kilisenin kapılarının kapalı tutulduğu zamanlara ya da toplumun kuşaktan kuşağa aktardığı mucizevi bir olayla ilgili yerel bir efsaneye dayanmaktadır.

Midilli'deki pek çok kırsal şapel gibi bu kilise de geleneksel olarak mütevazı bir çan kulesiyle bezenmiş badanalı bir dış cepheye sahiptir; iç mekânı ise Bizans geleneğinde işlenmiş Taxiarchis ikonlarıyla süslüdür. Bu ikonlarda Başmelekler askerî kıyafetlerle, kanatlarını açmış, asa ve küre tutarak inananların göksel bekçileri olarak tasvir edilmiştir. 8 Kasım'da kutlanan Taxiarchis yortusu, Ege adalarının en sevilen bayramlarından biridir; yerel halk, köklü panigiri geleneği çerçevesinde ayin, mum ışığı ve toplumsal şenlik için bir araya gelir.

Ziyaretçiler için bu kilise, Midilli'nin yaşayan manevi kültürüyle sessiz bir buluşma fırsatı sunmaktadır; bu tür küçük ve çoğu zaman gözden kaçan şapeller, köy kimliğinin ve ortak belleğin gerçek birer direği niteliğindedir. Başmeleklere adanmış olması, koruma ve şefaat arayan adalılar için bu mekânı özellikle anlamlı kılmakta; üstelik yalnızca bu çarpıcı isim bile adada imanın katmanlı tarihini bütün açıklığıyla gözler önüne sermektedir.