Stypsi Cemetery

Midilli'nin iç kesimlerinde, sessiz bir yamaç köyü olan Stypsi'nin kıvrımlı taş sokaklarında saklı kalan köy mezarlığı ve ona bağlı şapel, ziyaretçilerin nadiren aradığı ancak her seferinde derinden etkilendiği Yunan kırsal yaşamının en içten köşelerinden birini oluşturur. Stypsi, zeytin bahçeleri ve çam ağaçlarıyla kaplı yamaçlar arasında, geleneksel taş evleri ve dar yollarıyla adanın iç bölgelerine özgü bir yerleşim yeridir; mezarlığı da Ege'nin her yerinde olduğu gibi Ortodoks Yunan toplulukların yaşayanlar ile göçenler arasında kurduğu o içten ilişkiyi yansıtır. Bu tür küçük mezarlık şapelleri, doğu Ege'ye özgü yöresel kilise üslubunda inşa edilmiş; beşik tonozlu ya da beşik çatılı, içinde mütevazı bir ikonostaz bulunan ve toprağa emanet ettikleri yakınlarına bakan ailelerin yaktığı kandillerle aydınlanan sade, badanalı yapılardır.

Stypsi halkı için mezarlık, bir yokluk mekânı değil, yaşayan bir ruhani alandır. Başta Psihosavato — Ortodoks takviminde yıl içinde birkaç kez kutlanan Ruhlar Cumartesileri — olmak üzere büyük dini bayramlarda aileler burada toplanır, anma ayinleri düzenler, geleneksel buğday ve bal sunusu olan koliva'yı paylaşır ve kuşaklar arası bağları canlı tutar. Şapelin ikonları mütevazı boyutlarına karşın, yıllarca süren duaların ve günlük özenin kazıdığı derin bir adanmışlık taşır. Buraya adım atan ziyaretçiler, fotoğraflar, çiçekler ve mumlarla titizlikle süslenmiş mezarlarla karşılaşır; bu görüntüler, Midilli'nin geleneksel köylerinde yaşamı hâlâ besleyen inanç ve bellek sürekliliğine açılan korumasız bir pencere gibidir.