Ruins (39.2529, 26.2435)

Διάσπαρτα στις ήρεμες πλαγιές κοντά στην Αγία Παρασκευή, αυτά τα ερείπια μαρτυρούν σιωπηλά τη στρωματωμένη ανθρώπινη ιστορία της κεντρικής Λέσβου. Το νησί κατοικείται αδιάλειπτα τουλάχιστον από την Εποχή του Χαλκού, και η αγροτική ενδοχώρα γύρω από τον Κόλπο της Καλλονής — της οποίας αποτελεί μέρος η περιοχή αυτή — συντηρούσε ένα πυκνό δίκτυο οικισμών κατά την αρχαία ελληνική, ρωμαϊκή, βυζαντινή και γενοβέζικη περίοδο. Λίθινα θεμέλια, κατεστραμμένοι τοίχοι και σποραδικά γλυπτά αρχιτεκτονικά τμήματα που είναι ορατά σε τέτοιες τοποθεσίες αντικατοπτρίζουν αιώνες οικοδόμησης, εγκατάλειψης και ανοικοδόμησης, καθώς το νησί πέρασε διαδοχικά από πολιτισμό σε πολιτισμό, αφήνοντας ο καθένας το στίγμα του στο τοπίο πριν τον διαδεχθεί ο επόμενος.

Η επίσκεψη στα ερείπια σήμερα προσφέρει μια στοχαστική αντίθεση με τη ζωντανή κοινωνική ζωή της γειτονικής Αγίας Παρασκευής. Η τοιχοποιία — αδρά λαξευμένη και αρμολογημένη χωρίς κονίαμα σε ορισμένα σημεία, πιο επεξεργασμένη σε άλλα — υποδηλώνει τα διαφορετικά χέρια και τις εποχές που διαμόρφωσαν τον χώρο στα χρόνια. Αγριόχορτα και αρωματικά φυτά φυτρώνουν ανάμεσα στις πέτρες, ενώ οι γύρω ελαιώνες — μερικοί από τους οποίους είναι κι αυτοί αιωνόβιοι — χαρίζουν στον τόπο μια διαχρονική ατμόσφαιρα. Για όσους έχουν μάτι για την αρχαιολογία, μια προσεκτική παρατήρηση μπορεί να αποκαλύψει αρχαίους λίθους επαναχρησιμοποιημένους σε μεταγενέστερους τοίχους — μια συνηθισμένη πρακτική σε όλο το Αιγαίο που μαρτυρεί τόσο την πρακτικότητα των κατοίκων όσο και μια βαθιά συνέχεια στην κατοίκηση.

Τε ερείπια σαν κι αυτά στη Λέσβο είναι πολύτιμα όχι τόσο για κάποιο μεμονωμένο εντυπωσιακό μνημείο, όσο για την αθροιστική αίσθηση που χαρίζουν ενός βιωμένου τοπίου. Το εσωτερικό του νησιού είναι διάσπαρτο με τέτοια κατάλοιπα — μεσαιωνικοί πύργοι, βυζαντινά παρεκκλήσια χτισμένα πάνω σε παλαιότερα θεμέλια, τα αχνά περιγράμματα χαμένων αγροικιών — και η εξερεύνησή τους παράλληλα με τα ακμαία χωριά που κάποτε εξυπηρετούσαν προσφέρει στον ταξιδιώτη μια ασυνήθιστα ολοκληρωμένη εικόνα του τρόπου με τον οποίο αυτή η γωνιά του ανατολικού Αιγαίου έχει συντηρήσει ανθρώπινη ζωή ανά τους αιώνες.